Wat is een katholieke mis?
De mis is de centrale eredienst in het leven van een katholiek. Naar de mis gaan is tijd doorbrengen met God, maar ook zijn genaden ontvangen (innerlijke kracht om het christelijke leven te leiden). De naam ‘Mis’ komt van de slotzegening die de priester uitspreekt in het Latijn ‘Ite missa es’, wat “uitzenden” betekent, zoals Jezus Christus zijn discipelen de wereld instuurde om zijn leer aan hen door te geven.
De mis heeft vier basisonderdelen of ‘riten’.
Het begin wordt de ‘Inleidende Rite’ genoemd’
Aan het begin komt de priester binnen, vergezeld door misdienaars (meestal jongens en meisjes die de priester helpen door dingen te dragen, hem dingen te geven). Vaak zingt de congregatie (alle aanwezigen) een lofzang. Zodra de priester het heiligdom (het deel van de kerk waar de altaartafel staat) bereikt, begint hij de mis met het uitspreken van het kruisteken: ‘In de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, Amen’. Dit korte gebed betekent dat iedereen eraan herinnerd wordt dat hij of zij gedoopt is in de Ene God in drie personen, en zich zo onder zijn bescherming stelt. Dan krijgen de gelovigen een paar momenten om na te denken over de dingen die ze hebben gedaan of niet hebben gedaan en die andere mensen hebben gekwetst, en worden ze uitgenodigd om berouw te hebben, of om spijt te zeggen tegen God. Dit is omdat het geen spijt hebben van zonden (wanneer we andere mensen hebben gekwetst of God ongehoorzaam zijn geweest) een belemmering kan zijn om de genaden te ontvangen die God ons wil geven.
Het tweede deel van de mis wordt de ‘Liturgie van het Woord' genoemd.
Liturgie is een oud woord dat van de oude Grieken kwam en ‘officieel werk’ betekent, dus de mis maakt deel uit van het officiële gebed van de kerk. In de liturgie van het Woord luistert iedereen naar lezingen uit de Bijbel; eerst een verhaal uit het Oude Testament dat wordt aangevuld door wat Jezus Christus deed, bijvoorbeeld het verhaal van de Israëlieten die in de woestijn met manna werden gevoed (Exodus hoofdstuk 16), wordt aangevuld toen Jezus Christus zei ‘Ik ben het brood des levens’ (Johannes hoofdstuk 6). Dan wordt er een psalm gebeden of gezongen over hetzelfde thema. De tweede lezing is meestal een brief van Paulus en dan staat iedereen te luisteren naar een lezing uit het evangelie, het verhaal van Jezus. Deze lezing laat zien hoe het Oude Testament door Jezus wordt voltooid. Na de lezingen gaat iedereen zitten en luistert naar de homilie of preek van de priester. Om dit deel van de mis af te ronden, reciteert iedereen op zondag het Credo, wat de geloofsbelijdenis in God is, en daarna heeft elke parochie zijn eigen reeks ‘voorbeden’, dat wil zeggen een reeks gebeden voor lokale kwesties en mensen.
Het derde deel van de Mis heet de liturgie van de Eucharistie
‘Eucharistie’ betekent ‘dankzeggen’, dus het begint met de ‘offerande’ wanneer we onszelf aan God aanbieden. Dit wordt gesymboliseerd door het nemen van het brood en de wijn die het Lichaam en Bloed van Jezus Christus zullen worden, en de collecte. Tijdens het eucharistisch gebed knielt iedereen om Jezus Christus te aanbidden die aanwezig wordt onder de vorm van brood en wijn wanneer de priester de ‘consecratie’ zegt. De verandering wordt niet ‘gedaan’ door de priester, maar door Christus, en hoewel er zichtbaar niets lijkt te zijn veranderd, is de verandering er een van substantie, van wat het is. Degenen die in staat zijn om de 'Heilige Communie' te ontvangen, gaan dan naar voren om te ontvangen, ofwel in één soort (alleen de hostie, het Lichaam) of in twee soorten (ook uit de beker). Degenen die niet in staat zijn om de Heilige Communie te ontvangen, ofwel omdat ze niet katholiek zijn, of omdat ze als katholieken ongehoorzaam zijn geweest aan een ernstige wet van de Kerk en zich niet met de Kerk hebben verzoend, worden uitgenodigd om naar voren te komen en een zegen te ontvangen, wat een geestelijke communie kan worden genoemd.
Het laatste deel van de mis
De afsluitende rite is vrij kort - na wat tijd om na te denken over de Eucharistie (Heilige Communie) staat iedereen op en spreekt de priester een laatste kort gebed uit, waarin hij God om hulp vraagt om de genaden die we in de Mis hebben ontvangen te gebruiken om ons te helpen in ons dagelijks leven. Daarna zegent hij iedereen in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, zodat we allemaal weggaan in de wetenschap dat we de Drie-enige God hebben aanbeden en door Hem gesterkt zijn om ons leven in de wereld te leven. Op de laatste woorden van de priester: ‘De mis is afgelopen. Ga heen in de vrede van Christus, om de Heer lief te hebben en te dienen’, antwoordt de congregatie ‘God zij dank’.’
Er is veel geschreven over het centrale mysterie van de Eucharistie en de heilige Cyrillus van Jeruzalem, die aan het eind van de vierde eeuw schreef, zei: ‘Zie het brood en de wijn niet als iets gewoons, want door de woorden van de Heer zelf zijn het zijn Lichaam en Bloed. Ook al suggereert de waarneming dit, laat het geloof je zekerheid geven. Beoordeel de zaak niet op smaak! Wees er door het geloof vast van overtuigd dat je het Lichaam en Bloed van Christus waardig bent geworden’ (Mystagogische Catecheses 4, 6).
Verwante artikelen
Wat is een katholieke mis?
Katholieke etiquette
Lopende campagnes